H8 - De rol van data - e-book Energietransitie

Energieportaal Rivierenland; voorbeeld van een samenwerkingsportaal (bron: Esri Nederland)

8. De rol van data

Data voeden GIS. Zonder goede data is GIS niet in staat om antwoord te geven op de ruimtelijke vragen rond de energietransitie.

Nederland heeft een ware schatkamer aan zeer hoogwaardige (geografische) data. Niet in de laatste plaats dankzij het feit dat de overheid al vroegtijdig het strategisch belang van goede, gestandaardiseerde data inzag en heeft geïnvesteerd op het inrichten, beheren en beschikbaar maken van geografische (basis)registraties. Daarop aansluitend is er stevig gestuurd op het delen van data, op open data als mechanisme voor samenwerking.

Er is brede consensus dat een programma voor datagedreven werken de hele organisatie raakt, maar dat invoering flexibiliteit vraagt. Daarbij helpt een agile aanpak met kleine stappen en continue aandacht voor de toegevoegde waarde en de organisatie- en cultuurverandering die het datagedreven werken met zich meebrengt. Uiteindelijk moet de nieuwe manier van werken wel breed landen in de processen en projecten. Tegelijkertijd is het essentieel dat er bewustzijn is bij directie/management dat het op alle aspecten inspanning en investering vraagt. Er zijn programma’s die vroegtijdig stoppen omdat er onvoldoende snel resultaten geboekt worden, maar datagedreven werken vraagt geduld. Het constant vinden en oppakken van nieuwe concrete use cases houdt datagedreven werken levend en zichtbaar. Zoals een persoon het verwoordde die we spraken: “We werken enerzijds aan aansturing op directieniveau, een horizontale governance vanuit de business; maar ook per domein klein beginnen met hele concrete werkpakketten.”

Een belangrijke basis is de inrichting van een stelsel
van afspraken en principes, waaronder het gebruik van standaarden als ESDL.

De praktijk laat zien dat de samenwerking met gedeelde data zich fysiek prima laat implementeren op een cloudomgeving, een samenwerkingsportaal waar diverse partijen toegang hebben tot gedeelde data.

Een goed samenwerkingsportaal is echter meer dan een voorziening om ‘kale’ data te delen. Via het portaal delen partijen direct bruikbare informatieproducten als dashboards, interactieve kaarten en dynamische rapportages.

Waar de energietransitie in de vorm van langlopende programma’s wordt aangepakt vraagt het erom de bijbehorende informatievoorziening daarmee te stroomlijnen. Oftewel, bij de energietransitie hoort een effectief beheerde en gedeelde informatievoorziening met een duurzaam meerjarenperspectief. Dat hoeft niet te betekenen dat we alle data in één systeem of op één fysieke plek (dataplatform) onderbrengen en beheren. Het gaat primair om principes en de wil om informatie tussen stakeholders te delen.